iProdukcja.pl arrow i-Akademia arrow Mosty - polski inżynier w Ameryce
Mosty - polski inżynier w Ameryce
Wybudował 40 wielkich mostów, z których wiele wyznaczało nowe standardy techniki mostowej na lata. Był wielokrotnie nagradzany. Firma założona przez tego wybitnego inżyniera funkcjonuje do dziś. Reklamuje się jako jedna z najlepszych na świecie firm zajmujących się inżynierią mostową.

W naszym kraju niemal nieznany. Prędzej będziemy w stanie coś powiedzieć o jego matce, słynnej aktorce dramatycznej Helenie Modrzejewskiej. Jej syn w pierwszych dekadach XX wieku był jednym z najlepszych inżynierów mostownictwa w USA. Żył tam pod nazwiskiem Ralph Modjeski, było ono łatwiejsze w użyciu w Ameryce. Rudolf Modrzejewski

Rudolf Modrzejewski urodził się 27 stycznia 1861 roku w Bochni. Już od wczesnych lat wykazywał zdolności. Był jednym z najlepszych uczniów w klasie, ze szczególnym upodobaniem matematyki. Jednocześnie znajdował czas na sporą ilość zajęć pozalekcyjnych. Uczęszczał na jazdę konną, naukę języków obcych, gimnastykę, stenografię i lekcje fortepianu. Sama babcia podsumowała tą aktywność wnuka stwierdzeniem, że „jest mądry jak rabin”. Z perspektywy czasu trudno uznać te słowa za przesadzone.
Warto tutaj podkreślić ważną rolę jaką w jego życiu odgrywała muzyka. Po pierwszym nieudanym egzaminie do prestiżowej szkoły inżynierskiej École Nationale des Ponts et Chaussées w Paryżu poważnie rozważał karierę muzyczną. Swoją przygodę z fortepianem rozpoczął w wieku 10 lat i do końca życia pozostał mu wierny. Nawet jako inżynier w wolnych chwilach chętnie grywał i sprawiało mu to sporą przyjemność.

13 lipca 1876 roku wraz z matką i ojczymem odpływa z Bremy ku Nowemu Światu. Podróż do Ameryki była marzeniem 14 – letniego Rudolfa. W Filadelfii odwiedził słynną wystawę techniczną (1876). Zapewne podziwiał także wielki most na rzece Niagara zbudowany przez jego rodaka Kazimierza Gzowskiego (weteran powstania listopadowego). Na zachodnim wybrzeżu USA miał okazję odwiedzić wiele małych osad górniczych. Było to na pewno inspirujące dla młodego człowieka mającego w planach studia inżynierskie.

Po powrocie do Europy składa podanie do posiadającej światową renomę szkoły inżynierskiej École Nationale des Ponts et Chaussées w Paryżu. Do absolwentów tej uczelni należeli: Ernest Malinowski, Edward Habich, Władysław Kluger i Stanisław Kierbedź. Dostał się tam dopiero za drugim podejściem. Dał się tam poznać jako bardzo zdolny student, a egzamin końcowy zdał z wyróżnieniem jako jeden z najlepszych. Dnia 6 lipca 1885 roku kończy studia z tytułem inżyniera budownictwa lądowego.

Na krótko powraca do kraju aby zaręczyć się z młodszą o sześć lat Felicją Bendówną, która była jego kuzynką (do ślubu niezbędna okazała się papieska dyspensa). Trzeba tutaj zaznaczyć, że to opiekuńcza matka postarała się dla niego o żonę i już od pewnego czasu przysposabiała ją do tej roli. Ona też wyprawiła młodym okazały ślub w Nowym Jorku 28 grudnia 1885r. W tym samym roku młody absolwent otrzymuje pierwszą pracę przy budowie stalowego mostu kolejowego przez Missouri w Omaha (centralna część USA). Trzeba dodać, że dzięki protekcji sławnej mamy. Jego przełożonym był George Shattuck Morison, niewątpliwie jeden z najwybitniejszych ówczesnych konstruktorów mostów w USA. Zaczynał przy wykonywaniu elementów stalowych ustroju nośnego, a skończył w głównym biurze projektowym firmy w Chicago. Siedmioletni czas współpracy (1885 – 1892) z Morrisonem był dla Modrzejewskiego niezmiernie cenny, gdyż swoją wiedzę teoretyczną podbudował praktyką. Jednak nadal był zmuszony korzystać z pomocy finansowej mamy. Młody inżynier zarabiał 100$ miesięcznie, a utrzymanie domu pochłaniało 4 – 5 tysięcy dolarów rocznie. Po odejściu z firmy Morrisona zakłada wraz z S. Nickersonem biuro projektowe i konsultingowe, które jednak szybko upada. Przez półtorej roku pozostawał bez pracy.

Rock Island Bridge Los uśmiecha się do niego w końcu 1893r. Modrzejewski otrzymuje wtedy swój pierwszy wielki kontrakt na budowę mostu przez Missisipi w Rock Island (Illinois). Projekt został ukończony w 1896 roku. Liczył 490 m długości i 8 m szerokości. Składał się z dwóch poziomów. Na górnym znajduje się dwutorowa linia kolejowa, a na dolnym droga dla samochodów. Był to most obrotowy (jedno z przęseł było obracane w celu przepłynięcia większych statków). Przyniósł on Modrzejewskiemu rozgłos i spotkał się z żywym zainteresowaniem środowiska inżynierskiego. Od tej pory staje się w końcu niezależny finansowo od matki.

W latach 1902 – 1905 Rudolf Modrzejewski wybudował stalowy most kratowy przez Missisipi w Thebes w Illinois (długość głównego przęsła: 198m). Po moście przebiegają dwa tory linii kolejowej. Jako pierwszy w USA przy budowie mostu zastosował na tak dużą skalę beton (głównie przy przęsłach dojazdowych). Spotkało się to początkowo z rezerwą branży inżynierskiej. Odwaga do stosowania nowych technologii i innowacyjność stały się jego znakiem firmowym. Oprócz betonu trzeba wymienić nowe stopy stali (np. stal krzemowa, która była mniej wytrzymała, ale przez to bardziej plastyczna), którą pierwszy na taką skalę zastosował w mostownictwie. Zostało to docenione. Stowarzyszenie techniczne ASCE uhonorowało Rudolfa Modrzejewskiego w 1903r. tytułem inżyniera roku.

Co ważne jego wkład w rozwój inżynierii mostowej w USA nie kończył się tylko na wspaniałych budowlach. W latach 1898 – 1900 opracował na potrzeby kolei Northern Pacific zestaw wzorcowych projektów mostów stalowych o zróżnicowanych rozpiętościach przęseł (odległość między dwoma najbliższymi punktami podparcia elementu konstrukcji). Wynosiły one odpowiednio od 10 do 250 stóp (3 m – 76 m). Był to pierwszy tego typu podręcznik wydany w USA. Warto wspomnieć, że w pierwszej dekadzie XX wieku w biurze konstrukcyjnym Modrzejewskiego w Chicago praktykował dwudziestokilkuletni Wacław Paszkowski (był on później profesorem na Politechnice Warszawskiej, wybudował most Poniatowskiego w Warszawie). Miał on taką możliwość dzięki poręczeniu ojca, który był przyjacielem Modrzejewskiego jeszcze z czasów studiów w Paryżu.

Nie sposób w tym artykule omówić, nawet skrótowo, czterdziestu wielkich mostów wybudowanych przez Rudolfa Modrzejewskiego. W dalszej części wspomnę tylko kilka projektów, które do dnia dzisiejszego są świadectwem jego inżynierskiego kunsztu. O jego prestiżu świadczy też to, że wielokrotnie był członkiem różnych komisji inżynierskich badających konstrukcje mostowe (m. in. most wiszący łączący Manhattan z Brooklynem). Był głównym przedstawicielem USA na Światowym Kongresie Inżynierów w Japonii w 1930r. Był członkiem elitarnej trzyosobowej międzynarodowej komisji badającej jedną z największych katastrof mostowych w historii, która miała miejsce na rzece Św. Wawrzyńca w Quebec (Kanada). Było to wyrazem tego, że po dwudziestu latach działalności w USA był uznawany za czołowego inżyniera mostowego w tym kraju.
Quebec Bridge To on opracował nowy projekt, który, nie bez trudności, został ukończony w połowie 1918r. Quebec Bridge jest do dnia dzisiejszego największym mostem wspornikowym świata (długość głównego przęsła: 549m).

Benjamin Franklin Bridge jest uznawany za najważniejsze indywidualne przedsięwzięcie naszego inżyniera. Wybudowany dla uczczenia 150 – lecia USA (otwarty 1 lipca 1926r.). Był to jego pierwszy most wiszący i największy most tego typu na świecie (długość głównego przęsła: 533m).
Benjamin Franklin Bridge

W 1929r. został zdetronizowany przez kolejne dzieło Modrzejewskiego Ambassador Bridge (długość głównego przęsła: 564m) w Detroit (Michigan). Ten obiekt stanowi swoisty kamień milowy w historii inżynierii mostowej. Osiągnięta w nim długość przęsła była większa niż w największym moście wspornikowym (wspominanym już Quebec Bridge, także dziele Polaka). Od tej chwili było już jasne, że największe rozpiętości można osiągać tylko na mostach wiszących. Modrzejewski także jako jeden z pierwszych zastosował stalowe pylony (wieże) mostów wiszących. Dotychczas były one głównie kamienne. Chętnie stosował skoncentrowane kable, co w połączeniu z ażurowymi stalowymi pylonami nadawało jego budowlom lekkości. Jego ostatnimi wykonanymi projektami były: Oakland Bay Bridge w San Francisco (1936r.) i Blue Water Bridge (1938r.). Zmarł 26 czerwca 1940r. w Los Angeles.

Firma założona przez Modrzejewskiego funkcjonuje do dziś. Reklamuje się jako jedna z najlepszych na świecie firm zajmujących się inżynierią mostową. Warta polecenia jest ich strona internetowa (www.modjeski.com). Możemy tam podziwiać już zrealizowane projekty, jak i te jeszcze w budowie.

Mosty Modrzejewskiego przekraczały granice konstrukcyjne, które często sam wyznaczał swymi poprzednimi dziełami. Jego pracowitość objawiła się szczególnie w latach dwudziestych XX wieku, kiedy to w ciągu dziesięciu lat wybudował 20 wielkich mostów, a liczył sobie wówczas ponad 60 lat. Inżynieria mostowa była zajęciem niebezpiecznym. W latach 1870 – 1880 co roku ponad 40 mostów kolejowych w USA uległo katastrofie. Inżynierowie ginęli w czasie budowy. Z powodu przebywania w kesonach (skrzynia stalowa lub żelbetowa zatapiana dnem do góry, do której tłoczone jest powietrze, co umożliwia pracę na dnie rzeki) dotykała ich choroba dekompresyjna. Każda katastrofa mostu pociągała za sobą śmierć nie tylko robotników, ale też złamanie kariery nawet już posiadającego spory dorobek inżyniera (stało się tak z pierwszym budowniczym Quebec Bridge Teodorem Cooperem). Oprócz zagrożenia życia trzeba było cały czas zabiegać o nowe kontrakty, a to przy sporej konkurencji nie było proste. Warto pamiętać, kiedy będziemy pokonywać rzekę przez most, o ludziach, którzy mieli odwagę rzucić wyzwanie przyrodzie i zwyciężyli. Takich ludziach jak Rudolf Modrzejewski.


opracował Łukasz Trznadel

Bibliografia:
J. Głomb, Człowiek z pogranicza epok, Katowice 1981.
A. Liebfeld, Polacy na szlakach techniki, Warszawa 1985.
B. Orłowski, Mosty Rudolfa Modrzejewskiego, „Inżynier Budownictwa”, nr 7/8, Warszawa 2007 s. 56 – 57.
www.modjeski.com
http://www.tmmb.pl/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=146&Itemid=66
http://info-poland.buffalo.edu/exhib/modjeski/modj.html

 
następna »

Tagi

Aktualności Instytucje Katalog firm Konferencje News Praca Praca z Jobs.pl Projekty Projekty w Danii Targi Targi w Europie Targi w Polsce Targi w Polsce Poznań Technology Partnership Urząd Dozoru Technicznego Wybierz kategorię Wybierz sekcję Wydawnictwa hannover targi

Szukane

targi praca z jobs.pl praca katalog firm news instytucje projekty cad firmy konferencje stal wydawnictwa technology partners szkolenia cnc transport targi w polsce udt cad/cam formy wtryskowe
BAZA FIRM Handel Hutnictwo Obróbka skrawaniem Obróbka plastyczna Usługi Dodaj firmę OGŁOSZENIA BEZPŁATNE Praca w Polsce Praca za granicą Sprzedam Kooperacja TARGI Targi w Krakowie Targi Kraków Targi krakowskie Targi w Poznaniu Targi Poznań Targi poznańskie Targi w Warszawie Targi Warszawa Targi warszawskie Targi w Gdańsku Targi Gdańsk Targi gdańskie Targi w Katowicach Targi Katowice Targi katowickie Targi w Kielcach Targi Kielce Targi kieleckie Targi w Europie Targi Europa Targi europejskie PRACA Praca dla inżynierów Praca dla inżyniera WYDAWNICTWA Prasa fachowa Literatura techniczna SZUKANE praca dla inżyniera poradnik mechanika klasy śrub poradnik tokarza wytrzymałość śrub tablice wyrobów hutniczych klasa śruby wymiarowanie literatura techniczna instrukcje bhp poradnik frezera PRZYJACIELE pozycjonowanie stron marketing w internecie Zarządzanie przedsięwzięciami Audyt projektów optymalizacja kosztów radca prawny wrocław