iProdukcja.pl arrow i-Akademia arrow Polskie zegarki
Polskie zegarki
ImageRozpoczynamy cykl artykułów prezentujący sylwetki polskich inżynierów. Mamy nadzieję, że staną się oni źródłem inspiracji dla obecnego pokolenia ludzi techniki. Rozpoczynamy historią Antoniego Patka - twórcy renomowanej firmy Patek-Philippe.

„Przekazać prymitywnym Polakom Śląsk to tak, jakby dać małpie złoty zegarek” - są to słowa brytyjskiego premiera Lloyd'a George'a wypowiedziane w 1919 roku, kiedy po Wielkiej Wojnie (tak wówczas nazywano I Wojnę Światową) ustalano przebieg naszej zachodniej granicy. Ten cytat przyszedł mi na myśl, gdy poznałem historię Antoniego Norberta Patka, gdyż to właśnie zegarki zapewniły mu międzynarodowy rozgłos. Urodził się 14 czerwca 1811 roku w Piaskach Luterskich k. Lublina. Jego rodzina należała do drobnej szlachty. W 1821 roku Patkowie przenoszą się do Warszawy. Gdy miał 16 lat zmarł jego ojciec i Antoni dla utrzymania rodziny poszedł do pracy. Rok później wstąpił do 1. Pułku Strzelców Konnych Jazdy Augustowskiej.
Image
Antoni Norbert Patek
Brał udział w powstaniu listopadowym w 1830 roku, w trakcie którego odniósł rany i otrzymał Złoty Krzyż Virtuti Militari za męstwo. Dosłużył się stopnia podporucznika. Po upadku powstania przez pewien czas przebywał w Prusach, gdzie z polecenia gen. Bema organizował punkt przerzutowy dla polskich żołnierzy w Bamberg k. Monachium. Jego tułaczy los zaprowadził go do Francji, która była celem ogromnej części polistopadowej emigracji. Spędził tam dwa lata, po czym przeniósł się do Szwajcarii. Trudnił się przez ten czas rozmaitymi zajęciami. Pracował jako zecer, handlował winami, uczył się malarstwa pejzażowego. W 1839 roku żeni się z Marią Adelajdą Thomasini. Dochowali się dwójki dzieci. Gdybyśmy w tym miejscu zakończyli naszą opowieść to otrzymalibyśmy typowy życiorys emigranta politycznego. Zaangażowanie w politykę, prześladowanie przez władzę, emigracja, jakieś dorywcze zajęcia, dorabianie się i w końcu osiadłe życie i powolne wchłonięcie naszego Polonusa przez lokalne środowisko nowej ojczyzny. Scenariusz dość często powtarzany przez XIX i XX wiek, z krótką przerwą na II Rzeczpospolitą i zakończony dopiero po 1989 roku. Jednak z Patkiem było inaczej.

Ostatecznie w Szwajcarii zajął się zegarmistrzostwem (z tego w końcu ten kraj słynie) i 1 maja 1839 roku, wraz innym Polakiem Franciszkiem Czapkiem, założył firmę Patek & Czapek. Odbiorcami ich produktów byli głównie Polacy ze Szwajcarii i Francji. Było to powodowane patriotycznym wzornictwem. Koperty zegarków kieszonkowych były zdobione miniaturami o treści patriotycznej lub religijnej. Można było tam odnaleźć Kościuszkę, księcia Józefa Poniatowskiego, Sobieskiego, Mickiewicza i Matkę Boską. W zniewolonej Ojczyźnie posiadali swoich przedstawicieli w Warszawie, Lwowie i Krakowie. Image W 1845 roku drogi Patka i Czapka rozchodzą się. Patek, który miał ambicje robienia zegarków nowoczesnych, najlepszych i najpiękniejszych, kontynuował współpracę ze zdolnym francuskim zegarmistrzem, którego poznał na wystawie przemysłowej w Paryżu w 1844 roku. Był nim Jean Adrien Philippe, który wynalazł nowy mechanizm naciągu. Dotąd stosowano niepraktyczny kluczyk, a dzięki francuskiemu zegarmistrzowi zastąpiony został przez specjalnie wbudowane pokrętło (nazywane koronką lub główką naciągową). Umieszczane było zazwyczaj na górze lub z prawej strony koperty. Przedsiębiorczy Polak i pomysłowy Francuz połączyli siły i od 1 stycznia 1851 roku firma funkcjonuje pod nazwą Patek - Philippe. Polsko-francuski duet jako pierwszy w 1841r. wprowadził do swoich zegarków niezależny sekundnik, natomiast w 1868 - wypuścił na rynek pierwszy zegarek na rękę.

Przełomowym wydarzeniem dla firmy była Wielka Wystawa Światowa w Londynie w 1851 roku. Była to pierwsza z serii światowych ekspozycji, które prezentują dorobek naukowy i kulturalny różnych narodów (obecnie nazywane w skrócie Expo). Imponowała odwiedzającym rozmachem. Odbywała się w specjalnie zbudowanym na ten cel Kryształowym Pałacu (560 m. długości i 33 m. wysokości) w Hyde Park w Londynie. Wówczas królowa brytyjska Wiktoria zakupiła zegarek Patka, który służył jej jako broszka przy sukni. Odtąd marka Patek-Philippe zyskiwała coraz większą renomę wśród wyższych sfer. W 1867 roku królowa Danii Luiza zamówiła jeden i ofiarowała swemu mężowi Chrystianowi IX na 25. rocznicę zawarcia małżeństwa. W tym samym roku czasomierz Polaka został podarowany bł. Piusowi IX przez szwajcarskiego kardynała Mermilloda.
Popularność Patek-Philippe wśród koronowanych głów stała się powszechna. Innymi znanymi posiadaczami byli: papież Pius XII, król Włoch Wiktor Emmanuel III, sułtan Egiptu i król Sudanu Husajn Kāmil, Maria Skłodowska-Curie, Lew Tołstoj, Albert Einstein, Walt Disney i Józef Stalin.

Patek nawet kiedy był bardzo zamożnym człowiekiem, a jego marka zdobyła światowy prestiż, to nadal pozostawał żarliwym katolikiem i patriotą. Pomagał polskim organizacjom na emigracji, wspierał Polaków w czasie Wiosny Ludów i powstania styczniowego. Po klęsce tego ostatniego opiekował się rodakami, którzy schronili się w Genewie. Za swoją działalność na rzecz Kościoła otrzymał od bł. Piusa IX tytuł hrabiowski. Antoni Norbert Patek herbu Prawdzic zmarł 1 marca 1877 w Genewie. Obecnie ani potomkowie Polaka ani Philippe'a nie są właścicielami firmy. Od 1929 roku marka Patek-Philippe jest własnością rodziny Sternów.

Jako ciekawostkę warto dodać, że w 1989 roku dla uczczenia 150. rocznicy powstania firmy Patek-Philippe wyprodukowano złoty (18 karatów) pamiątkowy czasomierz. Te ważące 1,1 kg i posiadające 33 mechanizmy urządzenie jest określane jako najbardziej skomplikowany zegarek świata. Poza takimi oczywistościami jak aktualny czas, dzień tygodnia i miesiąca, zapas energii i temperaturę, wskazuje godzinę w drugiej strefie czasowej, wschód i zachód słońca, fazy księżyca, położenie gwiazd na niebie, rok przestępny i datę Wielkanocy. Wszystko to zamknięte w 89 mm średnicy i 41 mm grubości. Prace koncepcyjne trwały 5 lat, natomiast sama produkcja już „tylko” 4 lata. Kosztuje ok. 6 milionów dolarów i jest jednym z najdroższych zegarków na świecie.
Image
Patek-Philippe Calibra 89


Innym rekordem może się pochwalić Patek-Philippe z 1933 roku. W grudniu 1999 roku został sprzedany na aukcji za 11 milionów dolarów. Była to wówczas najwyższa zanotowana cena za zegarek niejubilerski w historii.

Antoni Norbert Patek odniósł sukces w dziedzinie, która wymaga cierpliwości i dużej precyzji. Są to cechy często odmawiane przedstawicielom naszego narodu. Wielu uważa, że cechuje nas łatwe poddawanie się emocjom i ułańska fantazja. Są nawet tacy co twierdzą, że patriotyzm i nasze przywiązanie do wartości powodują opóźnienie wobec państw zachodniej Europy. Jak błędne są te wszystkie tezy świadczy życiorys naszego bohatera. Był patriotą, żarliwym katolikiem i jednocześnie świetnie prosperującym biznesmenem. Ręka, która wprawiła się w rąbanie szablą Moskali, w czasie pokoju z równą sprawnością składa skomplikowane mechanizmy czasomierzy.

Wyroby Antoniego Patka można oglądać w genewskim muzeum firmy Patek-Philippe (www.patekmuseum.com).

Bibliografia:
http://zegarkiclub.pl/forum/topic/1078-dzieje-patek-philippe/
http://www.rp.pl/artykul/2,289193_Kawalerzysty_Patka_zegarki_dla_krolow.html
http://lublinmagiczny.blox.pl/2007/05/Patek-z-Piask.html

Łukasz Trznadel
 
« poprzednia

Tagi

Aktualności Instytucje Katalog firm Konferencje News Praca Praca z Jobs.pl Projekty Projekty w Danii Targi Targi w Europie Targi w Polsce Targi w Polsce Poznań Technology Partnership Urząd Dozoru Technicznego Wybierz kategorię Wybierz sekcję Wydawnictwa hannover targi

Szukane

targi praca z jobs.pl praca katalog firm news instytucje projekty cad firmy konferencje stal wydawnictwa technology partners szkolenia cnc transport targi w polsce udt cad/cam formy wtryskowe
BAZA FIRM Handel Hutnictwo Obróbka skrawaniem Obróbka plastyczna Usługi Dodaj firmę OGŁOSZENIA BEZPŁATNE Praca w Polsce Praca za granicą Sprzedam Kooperacja TARGI Targi w Krakowie Targi Kraków Targi krakowskie Targi w Poznaniu Targi Poznań Targi poznańskie Targi w Warszawie Targi Warszawa Targi warszawskie Targi w Gdańsku Targi Gdańsk Targi gdańskie Targi w Katowicach Targi Katowice Targi katowickie Targi w Kielcach Targi Kielce Targi kieleckie Targi w Europie Targi Europa Targi europejskie PRACA Praca dla inżynierów Praca dla inżyniera WYDAWNICTWA Prasa fachowa Literatura techniczna SZUKANE praca dla inżyniera poradnik mechanika klasy śrub poradnik tokarza wytrzymałość śrub tablice wyrobów hutniczych klasa śruby wymiarowanie literatura techniczna instrukcje bhp poradnik frezera PRZYJACIELE pozycjonowanie stron marketing w internecie Zarządzanie przedsięwzięciami Audyt projektów optymalizacja kosztów radca prawny wrocław